Treoirlínte do dhaoine atá ag leanúint ar aghaidh le gníomhaíochtaí brústocaireachta (athbhreithnithe Deireadh Fómhair 2018)

Réamhrá

Síníodh an tAcht um Brústocaireacht a Rialáil, 2015, (uimh. 5 de 2015) (an tAcht) isteach sa dlí i mí an Mhárta 2015 agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2015.  Tháinig na forálacha forfheidhmithe, atá i gCuid 4 den Acht, i bhfeidhm an 1 Eanáir 2017.

 

Cuid bhunriachtanach den phróiseas daonlathach is ea an bhrústocaireacht, trínar féidir le saoránaigh a gcuid tuairimí faoi bheartas poiblí agus faoi sheirbhísí poiblí a chur in iúl do pholaiteoirí agus do sheirbhísigh phoiblí. Eagraíochtaí amhail grúpaí sainleasa, comhlachtaí ionadaitheacha, eagraíochtaí tionscail agus sochaí sibhialta, eagraíochtaí neamhrialtasacha, carthanais agus brústocairí gairmiúla tríú páirtí, soláthraíonn siad go léir ionchur agus aiseolas riachtanach do pholaiteoirí agus do sheirbhísigh phoiblí trína gcuid tuairimí agus ábhar imní a chur in iúl. Níl sé mar aidhm leis an Acht an sreabhadh faisnéise nó tuairimí faoi bheartas nó faoi reachtaíocht a shrianadh. Tá sé mar aidhm leis i bhfad níos mó oscailteachta agus trédhearcachta a thabhairt i leith gníomhaíochtaí brústocaireachta.

 

Is é aidhm an Achta faisnéis a sholáthar don phobal faoi na nithe seo:

  • Cé atá ag déanamh brústocaireachta,
  • Cé ar a s(h)on a bhfuil brústocaireacht á déanamh,
  • Cé na saincheisteanna atá i gceist sa bhrústocaireacht,
  • Cad is aidhm don bhrústocaireacht a bhaint amach,
  • Cé a bhfuil brústocaireacht á déanamh air/uirthi, agus
  • Cé chomh fada is a théann na gníomhaíochtaí brústocaireachta.

 

Tríd is tríd, tá feidhm ag an Acht maidir le heagraíochtaí tráchtála ag a bhfuil níos mó ná deichniúr fostaithe lánaimseartha; maidir le comhlachtaí ionadaitheacha ag a bhfuil fostaí lánaimseartha amháin ar a laghad; maidir le grúpaí tathanta, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus carthanais ag a bhfuil fostaí lánaimseartha amháin ar a laghad agus a chuireann leasanna nó cúiseanna ar leith chun cinn; agus maidir le gairmithe atá ag gabháil do bhrústocaireacht thar ceann cliaint a thagann faoi na critéir thuas. In imthosca áirithe, ina mbaineann na cumarsáidí le talamh a chriosú nó a fhorbairt, d’fhéadfadh go mbeadh feidhm ag an Acht maidir le daoine aonair agus le grúpaí nach measfadh de ghnáth go seolann siad gníomhaíochtaí brústocaireachta.

 

Is é aidhm an Achta an bhrústocaireacht a dhéanamh níos oscailte agus níos trédhearcaí trí fhoráil a dhéanamh do na nithe seo:

  • Clár Brústocaireachta ar líne (an Clár) a bhunú agus a chothabháil;
  • Oibleagáidí ar bhrústocairí clárú agus faisnéis a sholáthar go rialta faoina ngníomhaíochtaí brústocaireachta, lena n-áirítear, i gcás brústocairí gairmiúla, faisnéis faoina gcliaint;
  • An Coimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí (an Coimisiún um Chaighdeáin) a bheith ar an rialálaí brústocaireachta;
  • Tréimhse mharana a fhorchur ar ghníomhaíochtaí brústocaireachta áirithe a bhféadfadh iaroifigigh phoiblí áirithe iad a sheoladh.

 

Foráiltear leis an Acht go bhféadfaidh an Coimisiún um Chaighdeáin Cód Iompair a tháirgeadh do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta “d’fhonn ardchaighdeáin ghairmiúla agus dea-chleachtas a chur chun cinn”.  Rinne an Coimisiún um Chaighdeáin Cód Iompair do Dhaoine a Sheolann Gníomhaíochtaí Brústocaireachta (Cód) a fhoilsiú le déanaí. Foráiltear leis an Acht go mbeidh aird ag aon duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar an gCód sin.  Dá bhrí sin, ba cheart na treoirlínte seo a léamh i gcomhar leis an gCód.

Cén uair a tháinig an tAcht i bhfeidhm?

Tháinig an tAcht i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2015.  Ba í an tréimhse ón 1 Meán Fómhair 2015 go dtí an 31 Nollaig 2015 an chéad tréimhse chlárúcháin (“tréimhse iomchuí”). Má sheol tú gníomhaíochtaí brústocaireachta le linn na tréimhse sin, ba ghá duit clárú ar www.lobbying.ie faoin 21 Eanáir 2016 ar a dhéanaí. Ba ghá na chéad tuairisceáin maidir le gníomhaíochtaí brústocaireachta a chur isteach faoin 21 Eanáir 2016 freisin, ar tuairisceáin iad ina leagfaí amach sonraí faoi do ghníomhaíochtaí brústocaireachta sa tréimhse ón 1 Meán Fómhair 2015 go dtí an 31 Nollaig 2015.

 

Tháinig na forálacha forfheidhmithe den Acht i bhfeidhm an 1 Eanáir 2017. Foráiltear leo do chionta agus pionóis a ghearradh ar dhaoine nach gcomhlíonann ceanglais an Achta.