Dréachtchód Iompair do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta

 

Réamhrá

Faoi Alt 16 den Acht um Brústocaireacht a Rialáil 2015 (an tAcht) is féidir leis an gCoimisiún um Chaighdeáin in Oifigí Poiblí (an Coimisiún um Chaighdeáin) Cód Iompair a tháirgeadh do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta "d’fhonn ardchaighdeáin ghairmiúla agus dea-chleachtas a chur chun cinn".

 

Is é cuspóir an Chóid seo ná iompar daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta a rialú. Cuirfidh an Cód prionsabail ar fáil trína bhféadfaidh daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta a gcuid gníomhaíochtaí brústocaireachta a sheoladh, lena chinntiú go seoltar na gníomhaíochtaí brústocaireachta ar bhealach trédhearcach eiticiúil.

 

Brollach

Déanann an-chuid daoine agus eagraíochtaí gníomhaíochtaí brústocaireachta a bhaineann le réimse leathan cúrsaí. Bealach dlisteanach is ea na gníomhaíochtaí brústocaireachta chun rochtain a fháil ar institiúidí parlaiminteacha, rialtais agus bardais. Cuireann gníomhaíochtaí brústocaireachta le cinnteoireacht eolach ó oifigigh phoiblí tofa agus ceaptha.

 

Cuirtear neart le dliteanas na brústocaireachta nuair a sheoltar gníomhaíochtaí brústocaireachta ar bhealach trédhearcach eiticiúil. Mar thaca le cuspóirí an Achta chun trédhearcacht agus iompar ceart na ngníomhaíochtaí brústocaireachta a chothú, leagtar amach sa Chód Iompair seo roinnt prionsabal faoinar chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta iad féin a rialú agus gníomhaíochtaí brústocaireachta á seoladh acu, is iad sin:

 

1)      Meas ar chomhlachtaí poiblí a léiriú

2)      Gníomhú le macántacht agus le hionracas

3)      Cruinneas faisnéise a chinntiú

4)      Aitheantas agus cuspóir na ngníomhaíochtaí brústocaireachta a nochtadh

5)      Leasanna a nochtadh

6)      Rúndacht a choimeád

7)      Tionchar míchuí a sheachaint

8)      Forálacha an Achta um Brústocaireacht a Rialáil a chomhlíonadh

9)      Aird a thabhairt ar an gCód Iompair seo

 

Cé go rialaíonn an tAcht an chumarsáid le hOifigigh Phoiblí Ainmnithe (is iad sin, Airí, Airí Stáit, agus comhairleoirí airí, ionadaithe tofa agus fostaithe sinsearacha áirithe sa tseirbhís phoiblí), ba chóir go mbeadh prionsabail an Chóid seo i bhfeidhm ar gach cumarsáid le gach duine in oifig phoiblí, cibé an bhforordaítear é chun críocha an Achta nó nach bhforordaítear é.

 

Tá sé mar aidhm ag an Acht, agus ag an gCód Iompair seo agus na rialacháin, treoirlínte agus caighdeáin iompair lena mbaineann is infheidhme do Shealbhóirí Oifige, d'ionadaithe tofa agus d'fhostaithe sa tseirbhís phoiblí, a chinntiú go seoltar gníomhaíochtaí brústocaireachta de réir ionchais phoiblí maidir le trédhearcacht agus ionracas, agus go ndéantar cinntí chun leas an phobail.

 

Cód Iompair

Beidh aird ag daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar na prionsabail a leanas:

1)     Meas ar Chomhlachtaí Poiblí a Léiriú

Ba chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta iad féin a iompar ar bhealach a léiríonn meas ar chomhlachtaí poiblí, lena n-áirítear dualgas na n-oifigeach poiblí freastal ar leas an phobail. Níor chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta é/í féin a iompar ar bhealach a léiríonn dímheas ar chomhlachtaí poiblí agus níor chóir dó/di brú iomarcach a chur, go díreach nó go hindíreach, ar oifigeach poiblí tofa nó ceaptha.

 

Níor chóir go mbeadh daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ag súil le rochtain nó úsáid fhabhrach ó oifigigh phoiblí thofa nó cheaptha.

 

Níor chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta úsáid a bhaint as caidreamh roimhe nó reatha oibre le hoifigeach poiblí tofa nó ceaptha chun rochtain nó úsáid fhabhrach a fháil.

 

2)     Gníomhú le Macántacht agus le hIonracas

Ba chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta gach caidreamh le comhlachtaí poiblí a sheoladh le macántacht agus le hionracas. Níor chóir go ndéanfadh daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta iarracht faisnéis a fháil nó dul i bhfeidhm ar chinntí go mímhacánta nó trí bhrú iomarcach nó iompar míchuí a úsáid. Ba chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta a gcás a dhéanamh gan an fhaisnéis a láimhseáil nó a chur i láthair ar bhealach a d'fhéadfaí breathnú air mar mhímhacánta nó falsa.

 

Ba chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta aon iompar nó cleachtas a sheachaint más dóchúil go dtarraingeodh sé míchlú orthu féin, ar na daoine a ndéanann siad ionadaíocht dóibh nó ar na comhlachtaí poiblí a bhfuil siad i dteagmháil leo.

 

3)     Cruinneas Faisnéise a Chinntiú

Ba chóir go nglacfadh daoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta gach beart réasúnta chun iad féin a shásamh go bhfuil an fhaisnéis atá siad ag cur ar fáil do chomhlachtaí poiblí nó d'oifigigh phoiblí thofa nó cheaptha cruinn agus fíriciúil.

 

Má cheapann duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta go bhfuil athrú ábhartha san fhaisnéis fhíriciúil a cuireadh ar fáil nó má chreideann duine go mb'fhéidir go bhfuil an comhlacht poiblí nó an t-oifigeach poiblí tofa nó ceaptha fós ag brath ar an bhfaisnéis sin, ba chóir don duine, a mhéid is indéanta, faisnéis chruinn nuashonraithe a chur ar fáil don chomhlacht poiblí nó don oifigeach poiblí tofa nó ceaptha.

 

4)     Aitheantas agus Cuspóir na nGníomhaíochtaí Brústocaireachta a Nochtadh

Ba chóir go gcuirfeadh duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta iad féin in aithne le hainm i gcónaí agus, nuair is cuí, an comhlacht nó na comhlachtaí lena n-oibríonn sé/sí. I gcás go mbíonn duine ag seoladh gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son cliaint nó duine eile, ba chóir don duine a sheolann na gníomhaíochtaí brústocaireachta aitheantas an chliaint nó an duine eile a nochtadh mar aon leis an gcineál caidrimh atá eatarthu.

 

Ní cóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta iarracht a dhéanamh aitheantas cliaint, gnóthais nó eagraíochta a bhfuil sé/sí ag déanamh ionadaíocht dó/di a cheilt.

 

Ba chóir go ndéanfadh duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta an t-oifigeach poiblí tofa nó ceaptha a chur ar an eolas i gcónaí faoi na leasanna, cuspóirí nó aidhmeanna a chuireann sé/sí chun cinn (nó leasanna, cuspóirí nó aidhmeanna an chliaint a ndéanann sé/sí ionadaíocht dó) agus faoi fheidhm agus torthaí beartaithe na teachtaireachta.

 

5)     Leasanna a Nochtadh

Ba chóir do bhrústocaire gairmiúil nó tríú páirtí a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son daoine eile an cliant, gnóthas nó eagraíocht a bhfuil sé/sí ag déanamh ionadaíocht dó/di a chur ar an eolas faoi aon choinbhleacht ionchasach leasa, nó aon leas iomaíoch, a d'fhéadfadh teacht aníos óna c(h)leachtas gairmiúil nó ó chaidrimh ghnó, theaghlaigh nó shóisialta eile. Níor chóir do bhrústocaire gairmiúil nó tríú páirtí ionadaíocht a dhéanamh do leasanna contráilte nó iomaíocha gan toiliú feasach na ndaoine a bhfuil a leasanna i gceist.

 

Níor chóir do dhaoine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son cliaint nó duine eile éilimh mhíchearta, áibhéalacha nó áiféiseacha a dhéanamh go heolach faoin gcineál nó faoin méid rochtana atá acu ar oifigigh phoiblí thofa nó cheaptha ná aon bhréagléiriú eile a thabhairt.

 

6)     Rúndacht a Choimeád

Ba chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta faisnéis a fhaightear ó chomhlacht poiblí nó ó oifigeach poiblí tofa nó ceaptha a úsáid agus a nochtadh ar bhealach atá ag teacht leis an gcuspóir dá roinneadh é.

 

Níor chóir go bhrústocaire gairmiúil nó tríú páirtí a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son daoine eile faisnéis rúnda a fuarthas le linn na ngníomhaíochtaí brústocaireachta a úsáid, chun críocha aon rud seachas an sainordú atá aige/aici, agus níor chóir dó/di faisnéis rúnda a bhaineann lena c(h)liaint a nochtadh mura bhfuil toiliú feasach an chliaint faighte acu, nó mura n-éilítear an nochtadh de réir an dlí.

 

7)     Tionchar Míchuí a Sheachaint

Ba chóir go gcuirfeadh duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta é/í féin ar an eolas faoi bheartais an Rialtais agus na gcomhlachtaí poiblí lena bhfuil siad i dteagmháil maidir le glacadh bronntanais nó fáilteachais ó oifigigh phoiblí thofa nó cheaptha a shrianadh. Níor chóir dó/di ach oiread, agus gníomhaíochtaí brústocaireachta á ndéanamh, aon tairiscint bronntanais nó fáilteachais a dhéanamh a d'fhéadfadh sárú dlí, rialacháin, rialach nó caighdeáin iompair a bheith ann mar thoradh air don oifigeach poiblí tofa nó ceaptha maidir leis na bronntanais nó an fáilteachas a ghlacadh.

 

Níor chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta oifigigh phoiblí thofa nó cheaptha a chur i gcás coinbhleachta leasanna trí thairscint, trí mhealladh nó trí luaíocht a mholadh (go díreach nó go hindíreach) a d'fhéadfadh sárú dlí, rialacháin, rialach nó caighdeáin iompair is infheidhme dóibh a bheith mar thoradh air.

 

8)     Forálacha an Achta um Brústocaireacht a Rialáil a Chomhlíonadh

A)     Clárúcháin agus Tuairisceáin;

Ba chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta é/í féin a chur ar an eolas maidir le forálacha an Acht agus le haon ábhar ábhartha treorach atá foilsithe ag an gCoimisiún um Chaighdeáin. Go háirithe, ní mór do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta:

 

1)      An ceanglas chun clárú leis an gClár Brústocaireachta (an Clár) a chomhlíonadh de réir Alt 8 den Acht agus an fhaisnéis a éilítear faoi Alt 11 den Acht a chur ar fáil ar an mbealach agus sa chuma a éilítear ag an gCoimisiún um Chaighdeáin.

2)      An ceanglas chun tuairisceáin rialta de ghníomhaíochtaí brústocaireachta a chur isteach chuig an gClár a chomhlíonadh dá bhforáiltear in Alt 12 den Acht ar an mbealach agus sa chuma a éilítear ag an gCoimisiún um Chaighdeáin. Áirítear leis sin tuairisceáin "neamhní" más iomchuí.

3)      An ceanglas faoi Alt 13 den Acht chun faisnéis bhreise nó cheartaithe a chur ar fáil a chomhlíonadh má iarrtar sin ag an gCoimisiún um Chaighdeáin.

 

Ba chóir do dhuine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta treoir an Choimisiúin a leanúint maidir le tuairisceáin faoi ghníomhaíochtaí brústocaireachta a chur isteach lena chinntiú go mbíonn tuairisceáin faoi ghníomhaíochtaí brústocaireachta cruinn, comhlán agus curtha isteach in am.

 

Cuirfidh duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son cliaint nó duine eile an cliant, gnóthas nó eagraíocht a bhfuil sé/sí ag déanamh ionadaíocht dá leasanna ar an eolas faoina gceanglais féin agus faoi cheanglais an chliaint nó an duine eile faoin Acht.

 

Ba chóir do cheann na heagraíochta a chinntiú go mbíonn fostaithe nó daoine eile a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta ar son na heagraíochta ar an eolas faoi cheanglais na heagraíochta faoin Acht agus go mbíonn siad ar an eolas faoi cheanglais an Chóid Iompair seo.

 

 

B)     Tréimhse "mharana"

Foráiltear le hAlt 22 den Acht go mbeidh "Oifigigh Phoiblí Ainmnithe (OPAnna) iomchuí" (Airí agus Airí Stáit, Comhairleoirí Speisialta agus Fostaithe Sinsearacha sa tSeirbhís Phoiblí) faoi réir tréimhse mharana aon bhliana amháin. Le linn na tréimhse sin, ní féidir le OPAnna gníomhaíochtaí brústocaireachta a dhéanamh i gcúinsí sainiúla, nó a bheith fostaithe ag duine, nó seirbhísí a sholáthar do dhuine, a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta i gcúinsí áirithe, eadhon:

 

Cumarsáidí a dhéanamh arb ionann iad agus gníomhaíochtaí brústocaireachta a sheoladh (mar a shainmhínítear in Alt 5 den Acht):

 

  1. A bhaineann le haon chomhlacht seirbhíse poiblí lena bhfuil nasc ag an OPA ábhartha, is é sin, go raibh sé/sí fostaithe nó i seilbh oifige nó post eile sa bhliain sular fhág sé/sí, nó
  2. Chuig duine arbh OPA é/í freisin a bhí fostaithe nó i seilbh oifige nó post eile leis an gcomhlacht seirbhíse poiblí sa bhliain sular fhág an duine.

 

Is féidir le duine atá faoi réir na tréimhse marana aon bhliana iarratas a chur isteach chuig an gCoimisiún um Chaighdeáin le haghaidh toiliú chun a leithéid de ghníomhaíochtaí a dhéanamh nó chun a bheith fostaithe ag duine atá ag déanamh a leithéid de ghníomhaíochtaí. Seans go gcinnfidh an Coimisiún um Chaighdeáin toiliú a thabhairt gan choinníoll nó toiliú a thabhairt faoi réir coinníollacha. Féadfaidh an Coimisiún um Chaighdeáin cinneadh a dhéanamh freisin an t-iarratas a dhiúltú i leith iomlán na tréimhse "marana" aon bhliana nó i leith aon chuid di.

 

Níor chóir do dhuine duine a fhostú nó a úsáid a d'fhéadfadh a bheith faoi réir fhorálacha Alt 22 den Acht chun gníomhaíochtaí brústocaireachta a sheoladh gan a fháil amach ar dtús an gcaithfidh an duine Alt 22 den Acht a chomhlíonadh agus, má chaithfear Alt 22 a chomhlíonadh, go bhfuil toiliú an Choimisiúin um Chaighdeáin faighte ag an duine chun a leithéid de ghníomhaíochtaí brústocaireachta a sheoladh.

 

9)     Aird a thabhairt ar an gCód Iompair

Foráiltear le hAlt 16(5) den Acht go dtabharfaidh duine a sheolann gníomhaíochtaí brústocaireachta aird ar an gCód Iompair seo. I dteannta a c(h)uid dualgais reachtúla faoin Acht a chomhlíonadh, mar sin, ba chóir do dhuine, agus iad ag seoladh gníomhaíochtaí brústocaireachta, iarracht a dhéanamh na caighdeáin a leagtar amach i bprionsabail agus i rialacha an Chóid seo a shásamh agus litir agus spiorad an Chóid Iompair seo a chomhlíonadh ina iomláine.